Áo dài, biểu tượng văn hóa rực rỡ của Việt Nam, từ lâu đã vượt qua ranh giới địa lý để ghi dấu ấn sâu đậm trong lòng bạn bè quốc tế.
Với vẻ thướt tha, mềm mại và tinh tế, áo dài không chỉ là một bộ trang phục mà còn là hiện thân của tinh hoa văn hóa, nét duyên dáng và bản sắc dân tộc Việt.
Trong ngôn ngữ tiếng Anh, “áo dài” là cụm từ nguyên bản, không được dịch sang bất kỳ từ ngữ nào khác, như một lời khẳng định về “chủ quyền” văn hóa độc đáo của người Việt. Dù chưa được chính thức công nhận là quốc phục, áo dài từ lâu đã chiếm trọn trái tim người Việt và trở thành hình ảnh đại diện cho đất nước trong mắt thế giới.
Tà áo dài – Biểu tượng của vẻ đẹp và văn hóa Việt
Ở bất kỳ nơi đâu, từ những con phố cổ kính của Hội An, bờ hồ Hoàn Kiếm ở Thủ đô Hà Nội và các con phố trung tâm của TPHCM, các di tích lịch sử ở các địa phương, đến các sàn diễn thời trang quốc tế, áo dài luôn toát lên vẻ đẹp thanh lịch, kín đáo nhưng không kém phần sang trọng.
Với thiết kế ôm sát cơ thể, tôn lên đường nét mềm mại của người phụ nữ, áo dài không chỉ là trang phục mà còn là câu chuyện về sự tự hào dân tộc. Đối với kiều bào xa quê, áo dài là sợi dây kết nối với cội nguồn, là cách họ gìn giữ và lan tỏa văn hóa Việt. Trong những dịp lễ, Tết, cưới hỏi hay các sự kiện quan trọng, tà áo dài luôn được lựa chọn như một biểu tượng của lòng yêu nước và niềm tự hào dân tộc.
Du khách ngoại quốc thướt tha áo dài
Chị Nguyễn Thị Ánh, giảng viên khoa y tế công cộng, Trường ĐH Y dược Thái Nguyên (ĐH Thái Nguyên) cho biết, chị thấy sự hãnh diện khi trong những ngày ở Nhật Bản, chị được mặc áo dài trong buổi chào xã giao chính quyền thành phố, cũng như giao lưu văn hóa với người dân địa phương.
“Tôi thấy những người dân Nhật Bản trầm trồ, và tôi hạnh phúc. Ở Việt Nam, tôi mặc áo dài trong những dịp kỷ niệm như ngày thầy thuốc 27.2, ngày nhà giáo 20.11, ngày dự đám cưới. Nhưng cảm giác, mặc áo dài Việt ở một đất nước khác, và nhận được sự khen ngợi của mọi người thì thật sự khác biệt”, chị Ánh nói.
M.Linh, một du học sinh 26 tuổi tại Úc, chia sẻ: “Mỗi khi trường tổ chức lễ hội, tôi luôn chọn áo dài làm trang phục. Đó không chỉ là cơ hội để tôi diện bộ trang phục yêu thích mà còn là cách quảng bá văn hóa Việt Nam. Các bạn quốc tế thường trầm trồ trước vẻ đẹp của áo dài, nhiều người còn muốn thử mặc và sở hữu một chiếc. Mỗi lần khoác áo dài, tôi cảm nhận được sự tự hào khi ánh mắt ngưỡng mộ của bạn bè hướng về mình.”
Áo dài Việt Nam và kimono Nhật Bản tại sự kiện.
Không chỉ người Việt, bạn bè quốc tế cũng say mê vẻ đẹp của áo dài. Natasha Crnjac, một du khách Mỹ, bộc bạch: “Lần đầu thấy áo dài trên đường phố Việt Nam, tôi đã bị mê hoặc bởi sự thướt tha và thanh lịch của nó. Tôi đã mua ngay một chiếc làm kỷ niệm và luôn mong có dịp được mặc lại. Áo dài mang đến cảm giác vừa kín đáo vừa quý phái, thật sự đặc biệt.”
Áo dài trên trường quốc tế
Áo dài không chỉ là niềm tự hào trong nước mà còn tỏa sáng trên các sân khấu quốc tế, đặc biệt trong các cuộc thi nhan sắc. Trong phần thi trang phục dân tộc – nơi mỗi quốc gia giới thiệu bản sắc văn hóa, áo dài luôn là lựa chọn hàng đầu của các đại diện Việt Nam.
Với sự kết hợp giữa nét truyền thống và sáng tạo hiện đại, áo dài Việt Nam không ít lần được vinh danh. Điển hình là bộ áo dài “Rồng chầu mặt trời” của Á hậu Tường San tại Hoa hậu Quốc tế 2019, được thêu tay tinh xảo với sắc vàng cung đình Huế, đã giành giải “Trang phục dân tộc đẹp nhất”. Bộ trang phục không chỉ gây ấn tượng bởi thiết kế mà còn bởi ý nghĩa văn hóa sâu sắc, gợi lên khát vọng hướng tới ánh sáng và những giá trị cao quý của người Việt.
Bộ áo dài giúp Tường San giành giải “Trang phục dân tộc đẹp nhất”. (Ảnh: Miss International)
Tại Miss Grand International 2023 tổ chức ở Việt Nam, hình ảnh các thí sinh quốc tế diện áo dài rực rỡ sắc màu khi xuất hiện tại Hà Nội đã tạo nên một “cơn sốt” trên mạng xã hội. Miss Grand Singapore Jiahui Jade Wu bày tỏ: “Mặc áo dài, tôi cảm thấy mình thật nữ tính và thanh lịch. Trang phục này vừa mang nét lịch sử, vừa hợp thời đại. Tôi thực sự yêu áo dài!” Trong khi đó, đại diện Hà Lan Melissa Bottema xúc động chia sẻ: “Được mặc áo dài là trải nghiệm tuyệt vời, như chạm vào một tuyệt tác văn hóa của Việt Nam.”
Hội nhập và sáng tạo trong thời đại mới
Trong bối cảnh hội nhập quốc tế, áo dài không ngừng đổi mới để phù hợp với xu hướng thời trang toàn cầu, nhưng vẫn giữ được hồn cốt truyền thống. Bộ sưu tập “Suối nguồn” của nhà thiết kế Đỗ Trịnh Hoài Nam là một ví dụ tiêu biểu.
Với những tà áo dài được ví như tác phẩm nghệ thuật, bộ sưu tập đã gây tiếng vang khi trình diễn tại Mỹ, mang đến cái nhìn mới mẻ về áo dài Việt Nam qua lăng kính hiện đại. Những thiết kế cách tân, sử dụng chất liệu mới và ý tưởng sáng tạo đã khiến bạn bè quốc tế trầm trồ, khẳng định áo dài không chỉ là di sản mà còn là một sản phẩm thời trang độc đáo, có tính ứng dụng cao.
Bên cạnh đó, các sự kiện như Festival Áo dài tại Hà Nội, Huế, Đà Nẵng hay TP.HCM đã trở thành cầu nối đưa áo dài đến gần hơn với công chúng quốc tế. Những lễ hội này không chỉ tôn vinh vẻ đẹp truyền thống mà còn là nơi các nhà thiết kế, nghệ nhân và người yêu áo dài cống hiến trí tuệ, sáng tạo để quảng bá văn hóa Việt.
Cầu nối văn hóa, lan tỏa tình yêu áo dài
Áo dài không chỉ là trang phục, mà còn là một câu chuyện văn hóa, một sứ giả đưa hình ảnh Việt Nam ra thế giới. Từ những người phụ nữ Việt Nam ở nước ngoài khoác áo dài trong các sự kiện quan trọng, đến những du khách quốc tế say mê thử mặc áo dài khi đến Việt Nam, tà áo dài đã trở thành biểu tượng của sự thanh lịch và bản sắc dân tộc. Sự ra đời của Câu lạc bộ Di sản áo dài Việt Nam tại châu Âu vào tháng 9/2024 tại Budapest, Hungary, là minh chứng cho nỗ lực gìn giữ và lan tỏa giá trị áo dài ở phạm vi toàn cầu.
Lễ ra mắt Ban chủ nhiệm Câu lạc bộ Di sản Áo dài Việt Nam tại châu Âu.
Tại thủ đô Vienna, có một người Áo gốc Việt từ lâu lặng lẽ nhưng kiên trì theo đuổi đam mê sáng tạo thời trang, đặc biệt với tà áo dài Việt Nam. Anh là nhà thiết kế La Hồng, người từng giành nhiều giải thưởng về thời trang ở Áo.
Nhà thiết kế thời trang La Hồng và các người mẫu trong một buổi trình diễn áo dài. (Nguồn: TTXVN)
Chia sẻ với báo giới lý do thôi thúc anh dành nhiều thời gian và công sức nhằm đưa tà áo dài Việt Nam vào các bộ trang phục thiết kế và các show diễn thời trang, La Hồng cho biết: “Thứ nhất, vì tôi là người Việt Nam nên tôi yêu tà áo dài Việt Nam và sử dụng nhiều trong các show diễn và hoạt động nghệ thuật của mình.
Thứ hai, đối với một người làm thời trang, tôi đã được đào tạo và thực hành, tiếp thu rất nhiều thời trang quốc tế, nhưng trong số đó tôi vẫn thấy chiếc áo dài truyền thống Việt Nam dù giản dị nhưng vẫn luôn có thể tạo cơ hội cho các nhà tạo mẫu thiết kế chiếc áo dài mới và văn minh theo xu hướng hiện tại, đủ điều kiện cho khách quốc tế thưởng lãm”.
Như lời bà Huỳnh Ngọc Vân, cố vấn Bảo tàng Áo dài, từng nói: “Mỗi người phụ nữ Việt Nam khi khoác áo dài ở nước ngoài không chỉ thể hiện tình yêu quê hương mà còn là một sứ giả văn hóa, giúp bạn bè thế giới hiểu hơn về giá trị của áo dài Việt Nam.” Với vẻ đẹp vượt thời gian, áo dài không chỉ là niềm tự hào của người Việt mà còn là món quà văn hóa quý giá, chinh phục trái tim bạn bè năm châu, trở thành cầu nối đưa Việt Nam đến gần hơn với thế giới.